اختلال واژینیسموس

واژینیسموس چیست؟

داشتن روابط جنسی سالم و با کیفیت بر زندگی افراد تاثیر زیادی داشته و مستقیماً با سلامت روان آنها در ارتباط است.

گاهی اوقات برخی از بانوان در برقراری رابطه ناتوان شده و ممکن است درد و مشکلات زیادی را تجربه کنند به این حالت اصطلاحاً واژینیسموس گفته میشود.

واژینیسموس در شمار بیماری های زنان قرار گرفته و روابط جنسی را برای افراد مشکل و گاهاً غیر ممکن می‌ کند.

واژینیسموس به حالتی گفته میشود که عضلات اطراف واژن در تماس با اشیا یا آلت تناسلی مرد به صورت غیر ارادی منقبض میشود و در همان حالت باقی می‌ ماند.

واژینیسموس یا انقباضات غیر ارادی باعث تنگ‌ تر شدن واژن شده و افراد همزمان با انجام رابطه جنسی درد، سوزش و مشکلات زیادی را تجربه می‌ کنند.

واژینیسموس باعث انقباضات شدید و دائمی میشود به گونه‌ ای که حتی امکان دخول را از بین برده و افراد نمی‌ توانند روابط جنسی کامل داشته باشند.

افراد دچار واژینیسموس در زایمان طبیعی نیز ممکن است دچار مشکل شوند.

در ادامه مطلب علائم واژینیسموس و راه‌ های درمان این اختلال را برایتان خواهیم گفت و در صورت مواجهه با این علائم اگر نسبت به واژینیسموس آگاهی ندارید به پزشک زنان مراجعه کرده تا مورد بررسی و معاینات دقیق قرار بگیرید.

انواع واژینیسموس

واژینیسموس به انقباض غیرارادی واژن گفته می‌شود که می‌تواند منجر به اختلال دخول و درد هنگام رابطه شود.

این وضعیت تأثیر مستقیم بر سلامت جنسی زنان دارد و انواع مختلفی دارد که بسته به شدت و علت، درمان‌های متفاوتی برای بهبود کیفیت رابطه و کاهش درد ارائه می‌شود.

واژینیسموس اولیه

ویژگی اصلی واژینیسموس اولیه درد است.

لذا زنان زمان برقراری رابطه جنسی دچار ترس و اظطراب شدید می شوند.

این مشکل جنسی، وضعیتی است که زنان هنگام اولین رابطه جنسی دچار درد شدید ناشی از انقباض شدید عضلات واژن می شوند که زمان معاینه پزشکی و گذاشتن تامپون و کاپ قاعدگی این حالت اتفاق می افتد.

واژینیسموس ثانویه

واژینیسموس ثانویه معمولا به‌دنبال آسیب روانی، جراحی یا زایمان ایجاد می‌شود و با اضطراب رابطه جنسی همراه است.

این حالت باعث انقباض غیرارادی واژن و درد هنگام دخول می‌شود و می‌تواند سلامت جنسی زنان را تحت تأثیر قرار دهد، که نیازمند تشخیص دقیق و درمان مناسب است.

واژینیسموس موقعیتی

واژینیسموس موقعیتی در شرایط خاص رابطه رخ می‌دهد و با اضطراب عملکرد جنسی همراه است.

این نوع اختلال باعث انقباض غیرارادی واژن و درد هنگام دخول می‌شود و تحریک‌پذیری واژن را تحت تأثیر قرار می‌دهد، که می‌تواند سلامت جنسی زنان را محدود کند و نیازمند درمان تخصصی است.

تفاوت واژینیسموس با انسداد واژن

واژینیسموس و انسداد واژن هر دو می‌توانند باعث مشکلات جنسی شوند، اما تفاوت‌های مهمی دارند.

در واژینیسموس، انقباض غیرارادی عضلات واژن رخ می‌دهد که مانع دخول و باعث درد جنسی می‌شود، در حالی که ساختار واژن سالم است.

انسداد واژن ناشی از مشکلات فیزیکی واژن مانند چسبندگی واژن یا بافت‌های غیرطبیعی است که ورود هرگونه جسمی را محدود می‌کند.

بنابراین، واژینیسموس بیشتر یک اختلال عملکرد عضلانی و روانی است، در حالی که انسداد واژن یک مشکل ساختاری و فیزیکی است.

تشخیص دقیق برای درمان صحیح هر دو حالت ضروری است.

دلایل بروز واژینیسموس

• اضطراب جنسی
• تجربه درد در روابط قبلی
• ترس از دخول
• آسیب روانی گذشته
• مشکلات مرتبط با زایمان

عوارض اختلال واژینیسموس

کم شدن میل جنسی از مهم ترین عارضه های واژینسموس است که در ادامه به بررسی دیگر عوارض واژینیسموس می پردازیم.

• کم شدن اعتماد به نفس
• درد هنگام رابطه
• ترس شدید از رابطه جنسی
• عدم تحمل معاینه لگنی توسط پزشک
• زودانزالی و اختلال نقوظ همسفر فرد
• کاهش رضایت جنسی
• دشوار شدن فرآیند بارداری و زایمان

علائم واژینیسموس چیست؟

بسیاری از کسانی که به واژینیسموس مبتلا هستند مهمترین نشانه این اختلال را دخول دردناک می‌ دانند.

زیرا انقباضات عضلانی مانع از دخول آسان شده و زمانی که این فرایند با فشار انجام میشود افراد درد بسیار زیادی را در ناحیه واژن و قسمت انتهایی شکم تجربه می‌ کنند.

افراد مبتلا به واژینیسموس حتی هنگام معاینه توسط پزشک و زمانی که از دستگاهی به نام اسپکولوم استفاده میشود این نوع دردها را متحمل شده و ممکن است روند معاینه را به طور کامل مختل کند.

همه عضلات بدن تا حدودی با یکدیگر در ارتباط هستند زمانی که افراد انقباضات شدید را در ناحیه تناسلی تجربه می‌ کنند ممکن است این مسئله در کل بدن حس شود و البته بر سیستم تنفسی فرد نیز اثرگذار است.

افراد مبتلا به واژینیسموس به مرور زمان نسبت به رابطه جنسی ترس و نگرانی زیادی داشته و این مسئله می‌ تواند باعث کاهش میل جنسی شود.

به مرور زمان این مسئله تاثیر خود را بر شریک جنسی فرد اعمال کرده و قطعاً روابط جنسی و عاطفی چنین افرادی را نیز با مشکل مواجه می‌ کند.

زمانی که بانوان به واژینیسموس مبتلا میشوند از آنجایی که روابط جنسی به درستی انجام نمیشود ارگاسم را تجربه نکرده و حتی ممکن است برای اقدام به بارداری مشکلات زیادی را تجربه کنند.

با مشاهده و تجربه علائم گفته شده مهم است که سریعاً به پزشک مراجعه کنید و اقدامات درمانی را خیلی زود انجام دهید.

زیرا بی‌ توجهی نسبت به این مسئله باعث تشدید آن شده و ممکن است شرایط کنترل و درمان را برای افراد سخت و پیچیده کند.

متخصصین زنان با راهکارهای مناسب از جمله دارو درمانی و گاهاً با انجام جراحی می‌ توانند چنین عارضه‌ ای را برطرف کنند.

عوامل تاثیرگذار بر بروز واژینیسموس

زمانی که صحبت از بیماری واژینیسموس میشود این مسئله ذهن افراد را به خود مشغول می کند که چه عاملی بر بروز این اختلال اثرگذار است.

از نظر محققان محرکه‌ های روانی و فیزیکی هر کدام به صورت جداگانه می‌ توانند بر بروز واژینیسموس موثر باشند.

از مهمترین محرکی‌ های روانی باید به ترس از باردار شدن یا ترس از دخول اشاره کرد که این نگرانی‌ ها و ترس‌ های بی‌ مورد می‌ تواند ریشه در اختلالات و آسیب‌ های جسمانی داشته باشد که افراد در گذشته تجربه کرده‌ اند.

گاهی اوقات افراد از نظر روانی شرایط مناسبی برای پذیرش رابطه جنسی ندارند و ممکن است در چنین موقعیتی با احساس گناه مواجه شده یا اضطراب و استرس زیادی را تجربه می‌ کنند.

این مسئله بر وضعیت جسمانی افراد اثرگذار است و نهایتاً منجر به انقباضات غیرارادی میشود.

پزشکان مشکل در روابط عاطفی را برای افراد مسئله ای مهم دانسته که ممکن است عاملی برای بروز واژینیسموس باشد.

اگر فرد با بی‌ اعتمادی یا بد رفتاری شریک جنسی خود مواجه باشد در برقراری رابطه مشکلاتی را تجربه کرده که یکی از آنها می‌ تواند واژینیسموس باشد.

از طرفی دیگر جراحات و آسیب‌ هایی که در گذشته افراد تجربه می‌ کنند، روابط دردناک و حتی تجاوز جنسی می‌ تواند بر چنین مسئله‌ ای تاثیر مستقیم داشته باشد.

از نظر متخصصان در مورد واژینیسموس نمی‌ توان از محرکه‌ های فیزیکی چشمپوشی کرد، گاهی اوقات عفونت های مجاری ادراری یا ابتلا به بیماری‌ های مقاربتی در واژینیسموس تاثیرگذار هستند.

البته کسانی که با مشکلات و بیماری‌ های وسیع از جمله سرطان‌ ها درگیر هستند و درمان‌ های تخصصی انجام می‌ دهند احتمال مواجهه با این عارضه را خواهند داشت.

در مورد محرکه‌ های فیزیکی و تاثیرگذاری بر واژینیسموس باید به جراحی لگن، یائسگی و استفاده محدود از روان کننده‌ ها اشاره کرد.

آندومتریوز و آسیب ناشی از زایمان نیز از دیگر علت های بروز واژینیسموس است.

گاهی اوقات خشکی واژن بر اثر بیماری‌ ها و یا یائسگی می‌ تواند روابط را برای افراد سخت کند و در صورت عدم استفاده از ژل‌ های روان کننده ممکن است فرد به مرور زمان با واژینیسموس یا دخول سخت مواجه شود.

تشخیص واژینیسموس

اگر احتمال می‌ دهید که با واژینیسموس مواجه هستید مهم است که حتماً این مسئله راد با پزشک حاذق همچون دکتر مریم ابراهیمی لقا درمیان بگذارید.

تشخیص اختلال واژینیسموس توسط پزشک و با پرسیدن سوالات و گرفتن شرح حال درمود سابقه پزشکی و مسائل جنسی اتفاق میفتد.

برخی از این سوالات شامل موارد زیر است.

• چه زمانی بود که اولین بار متوجه این مشکل شدید؟
• چه زمان هایی این اتفاق میفتد؟
• چه عواملی این موضوع را تحریک می کند؟
• آیا تجربه دردناک جنسی مثل تجاوز داشتید؟

علاوه بر پرسیدن سوالات پزشک توسط معاینه لگنی و سونوگرافی شرایط جسمی که موجب درد در رابطه جنسی می شود مانند عفونت و آندومتریوز را بررسی می کند.

تست‌های روانشناسی

برای تشخیص واژینیسموس، پزشک متخصص ممکن است از تست‌های روانشناسی استفاده کند تا عوامل روانی مؤثر در بروز اختلال مانند اضطراب جنسی، ترس از دخول یا تجربه‌های دردناک گذشته شناسایی شوند.

این ارزیابی به طراحی برنامه درمانی مناسب کمک می‌کند و به تفکیک دلایل جسمی و روانی واژینیسموس کمک می‌کند.

معاینه فیزیکی

معاینه فیزیکی واژن توسط متخصص زنان بخش مهمی از تشخیص واژینیسموس است.

پزشک عضلات واژن و نواحی اطراف را بررسی کرده و وجود انقباض غیرارادی، چسبندگی یا مشکلات فیزیکی دیگر را شناسایی می‌کند تا علت درد و اختلال جنسی دقیق‌تر مشخص شود.

بررسی علائم واژینیسموس

پزشک با پرسش مستقیم و مشاهده علائم واژینیسموس، مانند انقباض غیرارادی واژن، درد هنگام رابطه و اختلال در دخول، وضعیت بیمار را ارزیابی می‌کند.

این بررسی به تفکیک نوع واژینیسموس (اولیه یا ثانویه) و شدت اختلال کمک کرده و مسیر درمانی مناسب را مشخص می‌کند.

پرسشنامه جنسی

استفاده از پرسشنامه‌های جنسی برای ارزیابی دقیق واژینیسموس، به پزشک کمک می‌کند تا میزان اضطراب جنسی، تجربه درد، ترس از دخول و اختلالات عملکرد جنسی را در بیمار شناسایی کند.

نتایج پرسشنامه به طراحی برنامه درمانی شخصی و مؤثر کمک قابل توجهی می‌کند.

درمان واژینیسموس

تمامی بانوانی که به واژینیسموس مبتلا هستند به دنبال روش‌ های قطعی برای بهبود و رفع این اختلال بوده تا بتوانند علاوه بر داشتن آرامش روانی شرایط جسمانی مطلوب و روابط با کیفیت را تجربه کنند.

به یاد داشته باشید که هر فرد با توجه به شدت آسیبی که تجربه می‌ کند باید روش‌ های مختلفی را در پیش بگیرد.

بهترین راهنما در این مورد متخصصانی هستند که در حوزه زنان فعالیت دارند که با راهکارهای موثر می‌ توانند فرد را از چنین اختلالی رها کنند.

لوبریکانت و روان کننده

در قدم اول استفاده از ژل یا روان کننده‌ هایی که بر پایه آب هستند گزینه مناسبی می‌ باشد.

ژل لوبریکانت بهترین گزینه برای تمامی بانوان است که با واژینیسموس مواجه بوده و استفاده از این ژل هیچگونه حساسیت و اثرات مخرب از خود به جای نمی‌ گذرد.

اگر واژینیسوس در پی ابتلا به خشکی واژن اتفاق افتاده باشد مشکلات پیش آمده با استفاده از این نوع روان کننده‌ ها از بین خواهد رفت.

نشستن در وان آب گرم

نشستن 15 تا 20 دقیقه در وان آب گرم قبل از رابطه جنسی باعث شل شدن عضلات و انقباض کم تر می شود.

تمرینات واژینال

انجام دادن تمرینات کگل موجب کنترل بهتر روی عضلات لگن و واژن می شود و یکی از درمان های موثر واژینیسموس است.

در این ورزش باید عضلات کف لگن را به مدت 2 تا 10 ثانیه منقبض کرده و رها کنید این کار را باید چند بار در روز انجام دهید.

استفاده از دیلاتور مخصوص

این روش درمانی با استفاده از مخروط ها و دیلاتور های استوانه ای توسط شما و همسرتان انجام می شود.

در ادامه مراحل استفاده از دیلاتور را توضیح می دهیم.

• از کوچک ترین سایز دیلاتور شروع کرده با استفاده از لوبریکانت و در محیطی امن عضلات را شل کرده و دیلاتور را وارد واژن کنید.
• این کار را بین 5 تا 15 دقیقه انجام دهید.
• به مدت یک هفته از کوچیکترین سایز استفاده کرده و کم کم سایز دیلاتور را افزایش دهید.
• بعد از استفاده از آخرین سایز دیلاتور می توانید اقدام به برقراری رابطه جنسی کنید.

پوزیشن مناسب

انتخاب پوزیشن مناسب و پوزیشنی که خانم بتواند دخول را کنترل کند در درمان واژینیسموس موثر است.

تکنیک آرام سازی

تکنیک‌های آرام‌سازی بخشی مهم از درمان واژینیسموس هستند.

با استفاده از تنفس عمیق، مدیتیشن و تمرینات ذهنی، اضطراب جنسی و ترس از دخول کاهش یافته و کنترل عضلات واژن بهبود می‌یابد.

این روش به بیمار کمک می‌کند تا تجربه جنسی دردناک را مدیریت و به رابطه سالم‌تر بازگردد.

بوتاکس واژن

اما روش دیگر برای بهبود واژینیسموس تزریق بوتاکس به واژن است.

گاهی نیاز است که با استفاده از بوتاکس متخصصان عضلات را کمی بی‌ حس کرده تا روابط جنسی بهتر انجام شود.

برای انجام بوتاکس جهت بهبود واژینیسوس پزشکان برای باز کردن تدریجی عضلات واژن از بیهوشی موضعی استفاده می‌ کنند و حدوداً ۷ تا ۱۰ روز زمان نیاز است تا اثرگذاری کامل بوتاکس را حس کنید.

لیزر آر اف

و اما روش نوین و کاربردی برای درمان واژینیسموس تکنیک آر اف است.

با استفاده از روش rf متخصصان می‌ توانند ضمن تغییر دادن پیام‌ های عصبی که منجر به انقباضات عضلات واژن میشود درد را تسکین داده و واژینیسموس را برطرف می‌ کنند، با انجام تکنیک آر اف انقباضات غیرارادی واژن رفع خواهد شد.

سکس تراپیست

مشاوره جنسی با بررسی ریشه روانی واژینیسموس به درمان آن می پردازد.

مثلا زمانی که فرد مورد تجاوز یا سواستفاده جنسی قرار گرفته باشد، مراجعه به سکس تراپیست کمک زیادی به حل موضوع می کند.

جراحی

در برخی موارد به خاطر دلایل مادرزادی و یا پارگی قبلی و بد جوش خوردن واژن تنگی رخ می دهد که با جراحی درمان آن امکان پذیر است.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به این مشکل هستند؟

اختلال واژینیسموس برای هر فرد و در هر شرایطی ممکن است که رخ دهد اما عوامل زیر می توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند.

• افراد با داشتن تجربه منفی تجاوز یا خشونت جنسی در گذشته
• افراد دارای سابقه تربیت با روش های محدود کننده فعالیت جنسی
• افراد داراری مشکلات روانی مانند افسردگی و اضطراب
• زنان داراری بیماری های فیزیکی مانند اندومتریوز التهاب و یا عفونت مکرر
• فردی که دارای تجربه منفی در اولین رابطه جنسی است
• فردی که در ارتباط با شریک جنسی خود دارای مشکل است

آیا پیشگیری از واژینیسموس امکان پذیر است؟

طبق نظر متخصصان دلیل قطعی ابتلا به واژینیسموس مشخص نشده است لذا راه دقیق برای پیشگیری از آن وجود ندارد.

روش های زیر احتمال ابتلا به واژینیسموس را کم می کند.

• آموزش و داشتن آگاهی درمورد آناتومی بدن و رابطه جنسی.
• کنترل اضطراب با انجام یوگا یا مدیتیشن.
• مشورت با یک مشاور جنسی.
• ارتباط صادقانه و صمیمی با شریک جنسی.
• انجام دادن ورزش های تقویت عضلات کف لگن.

طول درمان واژینیسموس

طول درمان واژینیسموس بسته به شدت اختلال و همکاری بیمار متفاوت است.

معمولاً دوره درمان شامل ترکیبی از تمرینات واژینال، مشاوره جنسی و تکنیک‌های آرام‌سازی است.

روند بهبودی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد و پیگیری منظم با پزشک متخصص باعث تسریع درمان و کاهش انقباض غیرارادی واژن می‌شود، به طوری که عملکرد جنسی بهبود یابد.