درمان خشکی واژن

خشکی واژن چیست؟

خشکی واژن یا آتروفی واژن از شایع‌ترین و در عین حال آزاردهنده‌ترین بیماری‌های زنان می باشد.

خشکی واژن به شرایطی گفته می شود که رطوبت طبیعی دیواره های واژن به حد چشمگیری کمتر شده که این فرایند برای بانوان باعث نازک تر شدن و ملتهب شدن دیواره واژن خواهد شد.

برخلاف تصور برخی، این بیماری نه تنها زنان یائسه، بلکه زنان بزرگسال را نیز قبل از یائسگی درگیر می‌کند. با این حال، شیوع آن پس از یائسگی بیشتر است.

در حالت عادی، واژن زنان به دلیل ترشح هورمون زنانه استروژن مرطوب است. این رطوبت فواید زیادی دارد و از ایجاد زخم‌های واژن به دلیل خشکی بیش از حد جلوگیری می‌کند.

در برخی موارد، ممکن است تولید این هورمون در بدن کاهش یابد و در نتیجه رطوبت واژن کاهش یابد یا به طور کامل از بین برود.

معمولاً پس از یائسگی، تولید هورمون استروژن به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد که این امر خشکی واژن را در این سن افزایش می‌دهد.

دلایل ایجاد خشکی واژن

خشکی واژن دلایل مختلفی دارد که البته برای هر فرد با شدت متغیر اتفاق می افتد، خشکی واژن عوارض بسیار زیادی داشته که در ادامه مطلب در این مورد مفصل تر صحبت خواهیم کرد.

اگر بخواهیم در مورد دلایل ایجاد خشکی واژن صحبت کنیم باید به افزایش سن افراد اشاره کرد.

زمانی که رطوبت طبیعی واژن از بین می رود لایه لغزنده که در دیواره واژن قرار می گیرد از بین رفته که باعث خشکی بیش از حد در این محدوده می شود.

بانوان در چنین شرایطی نمی توانند روابط جنسی را به درستی تجربه کنند.

افزایش سن افراد یکی از مهمترین دلایل خشکی واژن به شمار می آید.

معمولاً با عبور از سنین میانسالی بانوان وارد دوره یائسگی می شوند و در این دوران محدودتر شدن میزان هورمون های زنانه مهمترین علت یائسگی شناخته می شود.

اما فراموش نکنید که دلایل زیادی برای خشکی واژن وجود دارد که مهمترین آنها زایمان است.

اگر بانوان در سنین پایین زایمان را تجربه کنند احتمالاً در سال های آتی به خشکی واژن مبتلا خواهند شد.

البته متخصصان مهمترین علت خشکی واژن را کم شدن سطح هورمون استروژن در بدن می دانند.

کاهش هورمون استروژن باعث می شود تا لایه داخلی واژن بیش از حد طبیعی نازک و خشک شده و عملکرد ارتجاعی آن از بین می رود.

از مهمترین دلایل کاهش هورمون استروژن در بدن زنان باید به استرس و اضطرابی اشاره کرد که به طور قطعی باعث از بین رفتن آرامش روانی فرد می شود.

البته در این مورد نباید عمل های جراحی مربوط به رحم را نادیده گرفت.

اگر بانوان در پی بروز بیماری های داخلی مجبور شوند که تخمدان ها را از بدن خارج کنند احتمالاً با کاهش شدید هورمون استروژن خشکی واژن اتفاق می افتد‌.

از دیگر دلایل موثر بر خشکی واژن باید به انجام پرتو درمانی و شیمی درمانی اشاره کرد.

البته کسانی که بیش از حد ورزش های شدید و سنگین انجام می دهند احتمالاً این نوع عارضه را تجربه می کنند.

ضعف و نقص در سیستم ایمنی بدن یکی از مهمترین علل بیماری های داخلی و آسیب های جسمانی است.

اگر سیستم ایمنی بدن عملکرد درستی نداشته باشد به مرور زمان شاهد از بین رفتن رطوبت واژن بوده و خشکی شدیدی در این محدوده اتفاق می افتد.

در این مورد نباید از تاثیر مخرب مصرف دخانیات و سیگار غافل شد، برخی از انواع داروها که خاصیت ضد التهابی دارند و برای سرماخوردگی استفاده می شوند نیز بر خشکی واژن موثر هستند.

تمامی شوینده های شیمیایی و البته داروهای ضد افسردگی بر خشکی واژن موثر هستند و ریسک ابتلا به این عارضه جسمانی را افزایش می‌دهند.

شایع ترین علائم خشکی واژن

بسیاری از بانوان با توجه به شرایط غیر طبیعی که تجربه می کنند متوجه میشوند که به خشکی واژن مبتلا هستند.

اما متخصصان در این مورد چند علائم شایع را به بانوان خواهند گفت تا در صورت مواجهه با هر کدام از آنها سریع تر به پزشک مراجعه کنند.

گرگرفتگی و عرق کردن در هنگام شب به همراه اختلال در خواب از مهمترین نشانه های خشکی واژن به شمار می آید.

البته اگر این عارضه در پی تعادل هورمونی اتفاق افتاده باشد مشکلاتی را در حافظه تجربه کرده و احتمالاً فراموش کار یا حواس پرت میشوید.

از طرفی ممکن است بانوان در پی ابتلا به خشکی واژن سوزش ها و خارش های شدید را تجربه کرده و به دلیل زخم های ایجاد شده در ناحیه واژن افراد دردی را در این محدوده احساس می کنند.

به مرور زمان بانوان بعد از ابتلا به خشکی واژن به عفونت های ادراری مبتلا شده و احتمالاً این دردها در روابط جنسی با شدت بالاتری احساس می شود.

بانوانی که به خشکی واژن مبتلا هستند هیچ گونه لذتی از روابط جنسی تجربه نکرده و احتمالاً دچار نوسانات خلق و خو می شوند.

این افراد همواره با خستگی های مفرط درگیر هستند و وجود جوش و آکنه در سطح پوست باعث نگرانی و ناراحتی آنها میشود.

هر کدام از علائم گفته شده به تنهایی نشانه ای از خشکی واژن است هر چند که ممکن است بانوان این حالات را با شدت زیاد یا در حد خفیف تجربه کنند.

اگر چکاپ ها و معاینات دوره‌ ای انجام شود و تمامی حالات غیر طبیعی را به پزشک اطلاع دهید خیلی زود خشکی واژن برطرف شده و هرگز با مشکلات شدید و عوارض بیشتر آن مواجه نخواهید شد.

در اغلب موارد هر کدام از نشانه های غیر طبیعی در ناحیه تناسلی نشأت گرفته از خشکی واژن است.

باید بدانید که خشکی واژن عامل بسیاری از بیماری های ناحیه تناسلی بوده و باید نسبت به آن کاملاً هوشیار باشید.

تشخیص خشکی واژن

بهترین روش راه برای تشخیص این بیماری، معاینه فیزیکی واژن توسط متخصص زنان است.

در طول معاینه فیزیکی، پزشک وضعیت دیواره واژن، علائمی مانند قرمزی، ترک یا زخم و علائم احتمالی عفونت را بررسی خواهد کرد.

همچنین در مورد کیفیت رابطه جنسی، تغییرات هورمونی مانند یائسگی، بارداری و شیردهی، مصرف برخی داروها و استفاده از محصولات بهداشتی تحریک‌کننده سوالاتی خواهد پرسید.

اگر علت خشکی واژن مشخص نباشد یا علائم دیگری وجود داشته باشد، پزشک از برخی آزمایش‌های آزمایشگاهی مانند موارد زیر برای بررسی دقیق‌تر استفاده خواهد کرد:

• آزمایش‌های هورمونی برای ارزیابی سطح استروژن در بدن
• تست پاپ اسمیر جهت بررسی تغییرات سلولی در واژن و دهانه رحم
• آزمایش کشت واژن برای تشخیص عفونت‌های قارچی یا باکتریایی

برخی از زنان کمی خجالتی هستند و صحبت در مورد جزئیات این بیماری را خجالت‌آور می‌دانند.

با این حال، برای رسیدن به تشخیص صحیح و انتخاب درمان مناسب، پزشک باید سابقه دقیقی از وضعیت بیمار داشته باشد.

خجالت نکشید و با ذهنی آسوده در مورد علائمی که تجربه می‌کنید با پزشک خود صحبت کنید.

روش های درمان خشکی واژن

خشکی واژن یکی از اختلالاتی است که باید هر چه سریع تر درمان شود در غیر این صورت سلامت ناحیه تناسلی به خطر افتاده و بانوان مشکلات و عوارض وسیع تری را متحمل می شوند.

هورمون استروژن

اولین و ساده ترین راه برای درمان خشکی واژن استفاده از هورمون استروژن است که اصطلاحا به آن استروژن واژینال گفته می شود.

همانطور که می دانید یکی از مهمترین دلایل خشکی واژن کاهش سطح هورمون استروژن در بدن زنان است که بنا به دلایل مختلف اتفاق می افتد.

استفاده موضعی استروژن کمک می کند تا تمامی این عوارض به مرور زمان برطرف شده و وضعیت ناحیه تناسلی به حالت قبل باز می گردد.

بانوان می توانند از قرص های موضعی نیز استفاده کنند این قرص ها توسط ابزاری مخصوص و البته به کمک روان کننده در واژن قرار می گیرد و به مرور زمان متوجه رفع خشکی واژن خواهید شد.

از طرفی مصرف قرص اسپیمیفین که عملکرد مشابه با استروژن دارد برای بانوان مبتلا به خشکی های شدید توصیه می شود.

حلقه موضعی

روش دیگر برای درمان خشکی واژن استفاده از حلقه موضعی استروژن است.

این حلقه به تقویت و بازسازی بافت‌های واژن کمک می‌کند و رطوبت و خاصیت ارتجاعی دیواره‌های واژن را افزایش می‌دهد.

این حلقه دارای انعطاف بسیار زیادی است و بافت نرم آن باعث می شود که پزشک یا خود فرد آن را در قسمت بالای واژن قرار داده و به صورت آهسته و پیوسته استروژن از آن آزاد می شود.

جذب استروژن توسط بافت های واژن به مرور زمان کمبود این هورمون را جبران کرده و خشکی واژن برطرف می شود.

نیاز است که بانوان هر سه ماه یک بار جهت تعویض این حلقه به پزشک مراجعه کنند.

معمولاً برای زنانی که نمی‌خواهند یا نمی‌توانند درمان‌های هورمونی خوراکی انجام دهند، توصیه می‌شود.

پماد و کرم موضعی

استفاده از پماد و کرم موضعی استروژن یکی دیگر از روش های موثر برای درمان خشکی واژن است.

معمولاً بانوان باید از این کرم ها هنگام شب و پیش از خواب استفاده کنند و بعد از قرار گرفتن این کرم در محدوده مورد نظر بهتر است تحرک خود را کاهش داده و در موقعیتی قرار بگیرید تا کرم در واژن باقی بماند.

ژل های روان کننده

در کنار استفاده از تمامی محصولات دارویی بانوان می توانند برای روان تر کردن واژن و بهبود روابط جنسی از انواع ژل های روان کننده که بر پایه آب تولید می شوند استفاده کنند.

این ژل می‌تواند واژن را به طور موقت مرطوب کند و درد خشکی واژن را در طول رابطه جنسی تسکین دهد.

برای استفاده از این ژل، باید قبل از رابطه جنسی مقدار کمی از آن را در کف دست خود ماساژ دهید، سپس آن را به کل ناحیه تناسلی خود بمالید.

این ژل معمولاً بر پایه آب، روغن یا سیلیکون است. اگر قصد دارید در طول رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید، یک ژل روان‌کننده بر پایه آب خریداری کنید.

لازم به ذکر است که نباید از لوسیون‌ها و مرطوب‌کننده‌های دست و بدن برای تسکین خشکی واژن استفاده شود زیرا می‌توانند بافت واژن را تحریک کنند.

تکنولوژی rf

پزشکان استفاده از تکنولوژی rf را برای برخی از بانوان جهت بهبود خشکی واژن مناسب می دانند.

درمان با RF مشابه لیزر واژن است، اما به جای لیزر، از امواج رادیویی برای تحریک بافت‌های واژن و افزایش گردش خون استفاده می‌کند.

دوره نقاهت کوتاه‌تری دارد و به شما کمک می‌کند سریع‌تر به فعالیت‌های روزانه خود بازگردید.

این فناوری پیشرفته تولید کلاژن و بازسازی بافت را تحریک می‌کند.

در نتیجه، بسیاری از زنان شاهد بهبودهای پایدار در رطوبت واژن هستند و زندگی روزمره و رابطه جنسی را راحت‌تر می‌کنند.

کربوکسی تراپی

یکی دیگر از روش‌های جدید برای درمان این بیماری، کربوکسی تراپی است.

در این روش، پزشک متخصص با سوزن، مقدار مشخصی گاز دی اکسید کربن را به زیر مخاط واژن تزریق می‌کند که باعث بهبود خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی می‌شود.

این روش علاوه بر رفع خشکی ناحیه تناسلی زنان، به جوانسازی واژن نیز کمک می‌کند.

لیزر درمانی

لیزر درمانی یکی از جدیدترین روش‌های درمان خشکی واژن است که امروزه توسط بسیاری از پزشکان توصیه می‌شود.

استفاده از لیزر برای رفع خشکی ها و خونرسانی بیشتر در بافت های آسیب دیده روش موثری خواهد بود.

لیزر درمانی نه تنها باعث رفع خشکی واژن می شود بلکه سبب تولید بیشتر هورمون استروژن شده و به مرور زمان شاهد جوانسازی بافت واژن نیز خواهید بود.

این روش برای زنانی که از سایر گزینه‌های درمانی نتیجه کافی نگرفته‌اند، مفید است.

در لیزر درمانی، سلول‌های آسیب‌دیده واژن با کمک تابش لیزر ترمیم می‌شوند که منجر به بهبود آتروفی واژن می‌شود.

تغییر سبک زندگی

علاوه بر این، خشکی واژن را می‌توان با تغییر سبک زندگی و عادات خود بهبود بخشید. برای این منظور، موارد زیر را رعایت کنید:

از لباس زیر نخی و گشاد استفاده کنید. لباس زیر گشاد باعث گردش هوا در ناحیه واژن می‌شود و باکتری‌ها کمتر می‌توانند رشد کنند.

مکمل‌هایی مانند ویتامین E، ویتامین A، امگا ۳ مصرف کنید.

رژیم غذایی سالمی داشته باشید و آب فراوان بنوشید.

در مورد ورزشی که برای شما مناسب است با پزشک خود مشورت کنید و آن را به طور مرتب انجام دهید.

مهم است که بانوان روابط جنسی منظم و با کیفیتی داشته باشند و به مرور زمان شاهد افزایش رطوبت واژن و بالا رفتن سطح هورمون استروژن خواهند بود.

درمان خشکی واژن در یائسگی

یکی از شایع‌ترین عوارض یائسگی، خشکی واژن است.

طبق تحقیقات 20 درصد از زنانی که یائسگی را شروع کرده‌اند، برای درمان خشکی واژن به پزشک مراجعه کرده‌اند.

البته رقم واقعی بسیار بیشتر است، زیرا بسیاری از زنان از بیان علائم خود به پزشک خجالت می‌کشند.

حدود 40 تا 50 درصد از زنان از خشکی واژن رنج می‌برند، به دلیل کاهش سطح استروژن، دیواره‌های دستگاه ادراری نازک می‌شوند که منجر به عفونت و تکرر ادرار می‌شود.

مجموعه‌ای از علائم که شامل خارش و خونریزی بعد از رابطه جنسی، افزایش ترشحات و اختلال در عملکرد مثانه می‌شود، سندرم یائسگی تناسلی-ادراری یا سندرم GSM نامیده می‌شود.

البته علائم یائسگی برای هر فرد متفاوت است.

برای تشخیص، پزشک ابتدا معاینه لگنی را برای بررسی علت انجام می‌دهد.

در طول معاینه لگن، قرمزی و نازک شدن دیواره برای احتمال بیماری‌های دیگر مانند عفونت واژن و مجاری ادراری بررسی می‌شود.

برای بررسی بیشتر، آزمایش خون، آزمایش ادرار و آزمایش پاپ اسمیر نیز انجام می‌شود.