سرکلاژ چیست؟
بارداری دوره ای حساس اما سخت برای همه بانوان است، در این دوره ۹ ماهه بانوان موظفند که از سلامت خود و جنین مراقبت کرده و باید نسبت به آسیب های رحم و دیگر بخش های بدن کاملاً هوشیار باشند.
فهرست مطالب
Toggleگاهی اوقات آسیب دیدگی یا اختلالی که در دهانه رحم اتفاق می افتد باعث می شود تا متخصصان برای اطمینان بیشتر و حفظ سلامت جفت و جنین عمل سرکلاژ را انجام دهند.
سرکلاژ به معنی دوختن دهانه رحم است و از سقط جنین جلوگیری می کند.
سقط جنین دلایل مختلفی دارد، اما اگر بانوان دو یا چند بار سقط جنین را تجربه کنند احتمالاً برای موفقیت در بارداری های بعدی سرکلاژ توسط پزشک انجام می پذیرد.
با آغاز دوره بارداری دهانه رحم بسته می شود و تا زمان زایمان باز نخواهد شد.
اما برخی از بانوان به دلیل اختلالات دهانه رحم و هرگونه نارسایی در سیرویکس ممکن است باز شدن دهانه رحم را زودتر از موعد مقرر تجربه کنند و این مسئله باعث سقط جنین می شود.
تمامی بانوانی که به دلایل مختلف نمی توانند جنین را در رحم نگه دارند نیاز به دوخت دهانه رحم یا سرکلاژ خواهند داشت.
عمل سرکلاژ از سال ها پیش انجام می شد اما امروزه با وجود تجهیزات نوین این فرایند با روش های متفاوت اجرا شده و پزشکان تلاش می کنند تا ضمن محافظت از جنین شرایط را برای رشد طبیعی آن فراهم کنند.
انواع سرکلاژ

عمل سرکلاژ یا دوخت دهانه رحم برای همه افراد به یک شکل و یکسان انجام نمی شود
عمل سرکلاژ با هدف پیشگیری از زایمان زودرس و حفظ سلامت جنین انجام میشود.
بسته به شرایط دهانه رحم و سابقه بارداری، پزشک نوع مناسب این عمل را انتخاب میکند.
در ادامه، با رایجترین روشهای سرکلاژ آشنا میشوید که هر یک کاربرد و شیوه خاص خود را دارند.
سرکلاژ مکدونالد
این روش متداولترین نوع سرکلاژ است و معمولاً در سهماهه دوم بارداری انجام میشود.
در این روش بخیه به سمت بیرون زده می شود و تا پایان هفته ۳۷ باز نخواهد شد.
در سرکلاژ مکدونالد، پزشک دهانه رحم را با بخیهای دایرهای شکل میبندد تا از باز شدن زودهنگام آن جلوگیری کند.
این عمل نسبتاً ساده و کمعارضه بوده و معمولاً در اواخر بارداری بخیهها برداشته میشوند.
سرکلاژ شیرودکار
روش دیگر، برای انجام عمل سرکلاژ، شیرودکار نام دارد.
عمل سرکلاژ با روش شیرودکار به گونه ای است که در دهانه رحم بخیه به سمت داخل زده می شود و قابل مشاهده نیست.
در روش شیرودکار، بخیهها کمی بالاتر از محل معمول زده میشوند و به همین دلیل نیاز به دقت بیشتری دارد.
این نوع سرکلاژ برای بانوانی مناسب است که در بارداریهای قبلی تجربه زایمان زودرس داشتهاند یا دهانه رحم آنها به شدت ضعیف است.
در برخی موارد، بخیهها پس از زایمان باقی میمانند تا در بارداریهای بعدی نیز از آن استفاده شود.
سرکلاژ شکمی
در شرایطی که دهانه رحم کوتاه یا آسیبدیده باشد و نتوان از روشهای واژینال استفاده کرد، پزشک روش شکمی را انتخاب میکند.
در این روش، بخیه از طریق برش کوچکی در شکم زده میشود و دهانه رحم از بالا بسته میگردد.
این نوع سرکلاژ معمولاً برای موارد پیچیده و پرخطر انجام میشود و نیاز به مراقبتهای بیشتری دارد.
چرا عمل سرکلاژ انجام میشود؟

با آغاز دوره بارداری، بسیاری از بانوان با نگرانی روبهرو میشوند که مبادا به عمل سرکلاژ و مراقبتهای ویژه در این زمینه نیاز پیدا کنند.
قبل از هر چیز باید بدانید که سرکلاژ تنها در موارد خاص انجام میشود.
متخصصان پس از بررسیهای دقیق و معاینات ماهانه، در صورتی که دهانه رحم بیش از حد باز شده باشد یا علائم مرتبط با علل نارسایی دهانه رحم مشاهده شود، تصمیم به انجام این عمل میگیرند.
بانوانی که در گذشته سابقه زایمان زودرس داشتهاند، معمولاً در بارداریهای بعدی بیشتر در معرض خطرات زایمان زودرس قرار دارند و به همین دلیل پزشک برای اطمینان از پایداری بارداری، سرکلاژ را توصیه میکند.
اگر در هفته ۲۰ بارداری پزشکان تشخیص دهند که دهانه رحم کوتاهتر از حد طبیعی یا بیش از اندازه شل شده است، معمولاً عمل سرکلاژ در هفته ۲۰ یا ۲۱ انجام میشود.
بانوانی که سابقه سقط عمدی، رحم دوشاخ یا درمان ناباروری با روش IVF دارند، نیز باید وضعیت رحم خود را پیش از هفته نوزدهم بررسی کنند تا در صورت نیاز برای دوخت دهانه رحم اقدام شود.
در نهایت، سرکلاژ یکی از روشهای مؤثر برای پیشگیری از سقطهای ناگهانی و حفظ سلامت مادر و جنین محسوب میشود.
زمان مناسب برای انجام سرکلاژ
زمان انجام عمل سرکلاژ اهمیت زیادی دارد، زیرا تأخیر در آن میتواند خطر زایمان زودرس را افزایش دهد.
معمولاً پزشکان توصیه میکنند که این عمل در هفته ۱۲ تا ۱۴ بارداری و در ابتدای سهماهه دوم انجام شود، زمانی که جنین در وضعیت پایدارتری قرار دارد و احتمال آسیب کمتر است.
در این مرحله، سرکلاژ بهعنوان یک اقدام پیشگیرانه شناخته میشود و از آن با عنوان سرکلاژ پیشگیرانه یاد میکنند.
هدف از انجام زودهنگام این عمل، تقویت دهانه رحم پیش از شروع علائم نارسایی یا باز شدن آن است.
البته در برخی موارد، پزشک ممکن است بر اساس شرایط مادر و وضعیت دهانه رحم، زمانبندی سرکلاژ را تغییر دهد و آن را در هفتههای بالاتر انجام دهد؛ بهویژه اگر علائمی از باز شدن زودرس رحم دیده شود.
در هر صورت، تشخیص زمان دقیق انجام سرکلاژ باید حتماً تحت نظر متخصص زنان و پس از ارزیابی کامل رحم انجام گیرد.
چه کسانی به عمل سرکلاژ نیاز دارند؟
عمل سرکلاژ زمانی انجام میشود که پزشک احتمال دهد دهانه رحم توانایی نگهداری جنین تا پایان بارداری را ندارد.
در واقع، این عمل نوعی اقدام پیشگیرانه برای کاهش خطر زایمان زودرس یا سقط مکرر است.
یکی از دلایل اصلی نیاز به سرکلاژ، نارسایی دهانه رحم است؛ حالتی که در آن عضلات دهانه رحم ضعیف شده و زودتر از موعد باز میشوند.
بانوانی که سابقه سقط مکرر در سهماهه دوم بارداری یا زایمان زودرس دارند، معمولاً در گروه پرخطر قرار میگیرند و انجام سرکلاژ برای آنها توصیه میشود.
افرادی که پزشک در بررسیهای سونوگرافی متوجه دهانه رحم کوتاه یا باز شدن تدریجی آن شود، احتمالاً نیازمند انجام این عمل خواهند بود.
از دیگر عوامل خطر زایمان پیش از موعد میتوان به جراحیهای پیشین رحم، رحم دوشاخ، سابقه سقطهای القایی یا استفاده از روشهای درمان ناباروری مانند IVF اشاره کرد.
این شرایط باعث تضعیف بافت دهانه رحم میشود و احتمال زایمان زودرس را افزایش میدهد.
در نهایت، تشخیص نیاز به سرکلاژ فقط پس از معاینه دقیق، سونوگرافی و ارزیابی کامل سابقه بارداری انجام میشود.
بنابراین، بانوانی که هر یک از شرایط فوق را دارند باید تحت نظر متخصص زنان قرار گیرند تا در زمان مناسب از بروز عوارض جلوگیری شود.
عمل سرکلاژ برای چه کسانی مناسب نیست؟
اگر طول سرویکس قبل از هفته ۲۴ بارداری کمتر یا مساوی ۲۵ میلیمتر باشد و بیمار هم سابقه زایمان زودرس تک قلویی نداشته باشد، نیازی به انجام سرکلاژ نیست.
حتی اگر دهانه رحم خیلی زودتر از موعد شروع به گشاد شدن کند، اگر بیمار شرایط زیر را داشته باشد، گزینه مناسبی برای سرکلاژ نخواهد بود:
- زایمان زودرس
- خونریزی واژینال
- عفونت در رحم
مراحل انجام عمل سرکلاژ
عمل سرکلاژ یکی از روشهای مؤثر برای پیشگیری از زایمان زودرس و محافظت از جنین در دوران بارداری است.
این جراحی معمولاً در زنان بارداری انجام میشود که دچار نارسایی دهانه رحم هستند یا سابقه سقط مکرر و باز شدن زودهنگام دهانه رحم دارند.
سرکلاژ به نوعی باعث تقویت دهانه رحم میشود تا بتواند وزن جنین را تا پایان بارداری تحمل کند.
آمادگی قبل از عمل سرکلاژ
پیش از انجام عمل، پزشک با انجام سونوگرافی، وضعیت طول دهانه رحم را بررسی میکند و زمان دقیق جراحی را تعیین میکند.
معمولاً در هفته ۱۲ تا ۱۴ بارداری، یعنی در سهماهه دوم، بهترین زمان برای انجام سرکلاژ است.
در این مرحله، رحم هنوز تحت فشار زیادی قرار ندارد و احتمال بروز عفونت یا عارضه کمتر است.
در صورت وجود علائم باز شدن زودرس دهانه رحم، ممکن است عمل به صورت فوری و اضطراری انجام شود.
نحوه انجام جراحی
عمل سرکلاژ معمولاً تحت بیحسی موضعی یا گاهی بیهوشی عمومی انجام میشود تا مادر در طول عمل دردی احساس نکند.
در ابتدا دهانه رحم با ابزار مخصوص بهآرامی باز میشود و پزشک با استفاده از نخ بخیههای مقاوم، قسمت بالایی آن را میبندد.
این بخیهها مانع از باز شدن دهانه رحم در ماههای بعدی میشوند.
دو روش رایج برای انجام این عمل وجود دارد:
- روش McDonald: در این روش، دهانه رحم با بخیههای حلقوی بسته میشود و بخیهها معمولاً در هفتههای ۳۷ تا ۳۸ بارداری برداشته میشوند.
این روش سادهتر است و در بیشتر موارد با موفقیت همراه است. - روش Shirodkar: این روش برای افرادی به کار میرود که نیاز به حمایت بیشتری دارند.
بخیهها در عمق بیشتری از بافت دهانه رحم قرار میگیرند و معمولاً تا زمان زایمان باقی میمانند.
مراقبت های بعد از عمل سر کلاژ

سرکلاژ یکی از فرایندهای تخصصی و حساس دوران بارداری است، بعد از این عمل مهم است که نکات گفته شده توسط پزشکان را رعایت کرده تا بهترین نتیجه را از سرکلاژ دریافت کنید.
با این کار سلامت جنین حفظ شده و به هیچ عنوان آسیب ها و عوارض سرکلاژ را متحمل نخواهید شد.
اگر بعد از عمل سرکلاژ داروی خاصی برایتان تجویز می شود در زمان مناسب از آنها استفاده کنید.
همچنین تا ۷ روز باید استراحت مطلق داشته و برای انجام ساده ترین فعالیت های شخصی هم از دیگران کمک دریافت کنید.
بانوان موظفند که بعد از سرکلاژ ۷ الی ۱۰ روز به طور مطلق از انجام رابطه جنسی خودداری نمایند البته برای شروع مجدد روابط حتماً با پزشکتان مشورت کنید.
احتمالاً متخصصان از بانوانی که عمل سرکلاژ انجام داده اند می خواهند که تا پایان دوره بارداری استراحت مطلق داشته باشند.
از هرگونه فعالیت های اضافه خودداری کرده و به هیچ عنوان نباید سفرهای غیر ضروری را انجام دهند.
اگر بعد از عمل سرکلاژ متوجه لکه بینی می شوید و این اتفاق بیش از سه روز ادامه پیدا می کند حتماً به پزشک اطلاع دهید.
البته در صورت داشتن تب بالای ۳۸ درجه و احساس درد در ناحیه کمر یا رحم و واژن مسئله باید به پزشک گفته شود تا بررسی های تکمیلی انجام پذیرد.
هرگونه حالات مادر بعد از عمل سرکلاژ باید به طور دقیق ارزیابی شود، اگر در این زمان و بعد از سرکلاژ متوجه مشکل یا حال نامساعد می شوید به هیچ عنوان در این زمینه بی توجه نباشید و سریعاً به مراکز درمانی و پزشک مراجعه کنید.
فواید عمل سرکلاژ
این عمل برای جلوگیری از سقط جنین مورد استفاده قرار میگیرد، بههمین دلیل برای فواید آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- جلوگیری از سقط جنین
- جلوگیری اززایمان زودرس
- کمک به تولد نوزاد سالم
- طولانی و طبیعی بودن زمان نگهداری جنین در رحم مادر
عوارض احتمالی عمل سرکلاژ

- ایجاد عفونت
- احتمال وقوع زایمان زودرس
- احتمال از دست دادن جنین
- امکان پارگی غشاء زودتر از موعد مقرر
- پاره شدن کیسه آب
- بیهوش شدن
- آسیب دیدن مثانه
- خونریزی
اگر به هر دلیلی عمل سرکلاژ برای افراد انجام شود باید برای این فرایند تخصصی متخصصان برتر و با تجربه را انتخاب کنید زیرا ممکن است این عمل که به منظور حفظ وضعیت جنین انجام می شود عوارضی را در پی داشته باشد که گاهاً جبران ناپذیر و آسیب رسان است.
از مهمترین اختلالات و عوارض سرکلاژ رحم باید به ایجاد عفونت اشاره کرد، عفونت عاملی برای آسیب دیدگی در روند رشد جنین است که البته وضعیت رحم را در شرایط بحرانی قرار می دهد.
از طرفی ممکن است افراد حتی با وجود سرکلاژ و آسیب دیدگی های رحم، دچار زایمان زودرس شوند و جنین خود را از دست بدهند.
از دیگر آسیب های مربوط به سرکلاژ باید به پاره شدن کیسه آب اشاره کرد.
البته امکان پارگی غشا زودتر از موعد هم وجود دارد و ممکن است افراد دچار آسیب دیدگی مثانه نیز شوند، با این حال نمی توان از عوارض احتمالی سرکلاژ چشم پوشی کرد.
برخی از بانوان ضمن انجام جراحی و حتی بعد از آن ممکن است به صورت ناگهانی با بیهوشی مواجه شوند و این مسئله برای بانوان باردار خطرناک است .
البته احتمال خونریزی در مواردی وجود داشته که وضعیت جسمانی مادر را بحرانی می کند.
در مواردی ممکن است پزشک به دلیل وجود ریسک ها زایمان سزارین را توصیه کند.
با تمام این تفاسیر باید بدانید که تمامی حالات گفته شده در موارد نادر اتفاق می افتد و احتمال بروز این نوع اختلالات بسیار کم است، با این حال اگر عمل سرکلاژ انجام شود سلامت جنین حفظ شده و از سقط های ناگهانی جلوگیری می شود.
تفاوت سرکلاژ با سایر روشها
عمل سرکلاژ یکی از مؤثرترین روشها برای پیشگیری مکانیکی از زایمان زودرس در زنان مبتلا به نارسایی دهانه رحم است.
در این روش، دهانه رحم با بخیههای مقاوم بسته میشود تا از باز شدن زودرس آن جلوگیری شود.
این روش با درمانهای غیرجراحی مانند پروژسترون درمانی یا استفاده از حلقه دهانه رحم تفاوت اساسی دارد.
در روشهای غیرجراحی، هدف اصلی تقویت عملکرد هورمونی و عضلانی رحم است، در حالی که سرکلاژ بهصورت مستقیم و مکانیکی مانع باز شدن دهانه رحم میشود.
در برخی موارد، از استنت رحم برای حمایت داخلی از ساختار رحم استفاده میشود، اما میزان اثربخشی آن معمولاً کمتر از سرکلاژ است.
بهطور کلی، سرکلاژ زمانی توصیه میشود که درمانهای دارویی یا غیرجراحی کافی نباشند و خطر زایمان پیش از موعد بالا باشد.
سرکلاژ در بارداریهای دوقلو
در بارداریهای چندقلو بهویژه دوقلو، فشار بیشتری به دهانه رحم وارد میشود و احتمال بروز زایمان زودرس در دوقلو بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد.
در چنین شرایطی، پزشکان گاهی انجام سرکلاژ پیشگیرانه در دوقلو را برای کاهش خطر توصیه میکنند، اما این تصمیم باید با دقت و بررسی دقیق شرایط مادر اتخاذ شود.
اگر در سونوگرافی یا معاینات مشخص شود که مادر دچار دهانه رحم کوتاه در چندقلو است، احتمال انجام سرکلاژ بیشتر خواهد بود.
با این حال، در برخی موارد ممکن است روشهای دیگر مانند تجویز پروژسترون یا استراحت نسبی مؤثرتر باشند.
مدیریت بارداریهای دوقلو یک بارداری پرخطر محسوب میشود و نیاز به مراقبتهای ویژه دارد.
پزشک متخصص با بررسی وضعیت رحم، نوع بارداری و سابقه زایمانهای قبلی، بهترین تصمیم را برای سلامت مادر و جنینها اتخاذ میکند.
سرکلاژ در بارداریهای IVF
در حاملگی IVF یا بارداریهایی که از طریق لقاح آزمایشگاهی انجام میشوند، بدن ممکن است واکنش متفاوتی نسبت به بارداری طبیعی نشان دهد و احتمال بروز نارسایی دهانه رحم در IVF کمی بیشتر باشد.
به همین دلیل در برخی موارد، پزشکان انجام سرکلاژ پیشگیرانه در IVF را برای کاهش خطر زایمان زودرس در IVF پیشنهاد میکنند.
پیش از انجام این عمل، بررسیهای دقیق مانند سونوگرافی دهانه رحم، ارزیابی وضعیت رحم و بررسی سابقه سقط یا زایمان زودرس انجام میشود تا اطمینان حاصل شود که سرکلاژ بهترین گزینه است.
مراقبت قبل از سرکلاژ در بارداریهای IVF بسیار اهمیت دارد؛ مادر باید از فعالیتهای سنگین پرهیز کند و تمامی معاینات را طبق نظر متخصص انجام دهد.
این اقدامات به حفظ بارداری و افزایش شانس تولد نوزاد سالم کمک قابلتوجهی میکند.
سرکلاژ اورژانسی
سرکلاژ فوری یا اورژانسی زمانی انجام میشود که دهانه رحم در حال باز شدن پیش از موعد باشد و خطر سقط تهدیدکننده وجود داشته باشد.
این روش به عنوان یک اقدام نجاتبخش شناخته شده و هدف اصلی آن پیشگیری از سقط و حفظ بارداری است.
پزشک با انجام سرکلاژ اورژانسی، دهانه رحم را با بخیه موقتی تثبیت میکند تا جنین در رحم باقی بماند.
این نوع سرکلاژ معمولاً در سهماهه دوم بارداری و در شرایطی که علائم تهدید به سقط ظاهر میشوند، انجام میشود.
زایمان طبیعی پس از سرکلاژ
پس از انجام سرکلاژ، بسیاری از بانوان به دنبال ایمنی زایمان طبیعی و چگونگی روند باز شدن دهانه رحم هستند.
معمولاً بخیههای سرکلاژ در هفتههای پایانی بارداری یا هنگام شروع زایمان باز میشوند تا دهانه رحم بتواند به صورت طبیعی گشاد شود.
در این شرایط، پزشک با مدیریت زایمان بعد از عمل، اطمینان حاصل میکند که خطر پارگی بخیه به حداقل برسد.
در برخی موارد، بسته به وضعیت مادر و جنین، ممکن است سزارین اختیاری پس از سرکلاژ توصیه شود، به ویژه اگر خطرات زایمان طبیعی بالا باشد یا بخیهها تحت فشار قرار گیرند.
با این حال، بیشتر بانوان پس از سرکلاژ میتوانند زایمان طبیعی ایمن داشته باشند، به شرطی که مراقبتهای قبل و حین زایمان به دقت انجام شود و پزشک متخصص روند را تحت نظر داشته باشد.
هدف نهایی حفظ سلامت مادر و جنین و کاهش ریسکهای مرتبط با بخیه و دهانه رحم است.
تجربه مادران پس از عمل سرکلاژ
بسیاری از مادران پس از انجام سرکلاژ تجربهای مثبت از این عمل دارند، زیرا با پیشگیری از زایمان زودرس و کاهش ریسک سقط، احساس آرامش بیشتری نسبت به سلامت جنین پیدا میکنند.
برخی ممکن است در روزهای ابتدایی بعد از عمل کمی درد یا گرفتگی خفیف در ناحیه رحم را تجربه کنند که طبیعی است و با استراحت و مراقبت کاهش مییابد.
مادران همچنین با پیگیری منظم پزشک و انجام چکاپهای دورهای دهانه رحم، اعتماد بیشتری به روند بارداری خود پیدا میکنند و تجربه سرکلاژ را به عنوان راهکاری موثر برای محافظت از سلامت جنین یاد میکنند.
عمل سرکلاژ در کرج
در کرج، بانوانی که با نارسایی دهانه رحم یا سابقه زایمان زودرس مواجه هستند، میتوانند از خدمات عمل سرکلاژ بهرهمند شوند تا ریسک سقط یا زایمان پیش از موعد کاهش یابد.
این عمل تحت نظر متخصص زنان، زایمان و نازایی انجام میشود و هدف آن حفاظت از جنین و حفظ سلامت مادر است.
دکتر مریم ابراهیمی لقا با تجربه در زمینه درمان مشکلات دهانه رحم و مدیریت بارداریهای پرخطر، اقدامات لازم را با دقت انجام میدهد.
مراجعهکنندگان میتوانند جهت مشاوره و انجام عمل سرکلاژ به مطب ایشان در کرج، خیابان بهشتی، حدفاصل میدان شهدا و چهارراه طالقانی، برج زرین گل، طبقه ۷ مراجعه کنند.
در این مرکز، مراقبتهای قبل و بعد از عمل به دقت انجام میشود و بانوان آموزشهای لازم برای استراحت، کنترل علائم و مراقبتهای بعد از عمل دریافت میکنند.
این اقدامات موجب میشود عمل سرکلاژ با ایمنی بالا و با نتایج موفقیتآمیز برای مادر و جنین همراه باشد.
هزینه عمل سرکلاژ در کرج
هزینه عمل سرکلاژ در کرج بسته به نوع عمل (مکدونالد، شیرودکار یا سرکلاژ شکمی)، تجربه پزشک، تجهیزات کلینیک و پوشش بیمه متفاوت است.
عواملی مانند پیگیریهای قبل و بعد از عمل، مراقبتهای پس از عمل و شرایط خاص بارداری نیز میتوانند در تعیین هزینه تاثیرگذار باشند.
معمولاً قبل از انجام عمل، پزشک یا مرکز درمانی یک برآورد دقیق ارائه میدهند تا بانوان با آگاهی کامل اقدام کنند.
انتخاب یک متخصص با تجربه و کلینیک مجهز، باعث میشود عمل سرکلاژ با ایمنی بالا و نتایج مطلوب انجام شود و هزینه صرف شده ارزشمند باشد.

3 پاسخ
این عمل چه عوارضی به همراه دارد ؟
چه کارهایی میتونیم انجام بدیم تا بعد عمل دچار عفونت نشیم ؟
چجوری باید متوجه بشیم که نیاز به این عمل خواهیم داشت در دوران بارداریمون؟